Πλαστικά μιας χρήσης: Η «επιστροφή» που απειλεί το περιβάλλον και την υγιή επιχειρηματικότητα

Με ένα αποκαλυπτικό άρθρο, το Greenagenda.gr και ο δημοσιογράφος Νίκος Αβουκάτος φέρνουν στο φως την ανησυχητική πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά στον κλάδο της εστίασης: την παράνομη επιστροφή των πλαστικών μιας χρήσης υπό το προκάλυμμα των δήθεν “επαναχρησιμοποιούμενων” προϊόντων.

Τα πλαστικά καλαμάκια και τα λοιπά πλαστικά είδη μιας χρήσης απαγορεύτηκαν στην Ελλάδα και την ΕΕ στις 3 Ιουλίου 2021, με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος από την πλαστική ρύπανση. Ωστόσο, η κατάργησή τους στη χώρα μας δεν κράτησε για πολύ. Τα τελευταία δύο χρόνια, τα παράνομα πλαστικά μιας χρήσης έχουν κάνει δυναμική επιστροφή.Πιο συγκεκριμένα, πλαστικά καλαμάκια, μαχαιροπίρουνα και δοχεία από διογκωμένη πολυστερίνη κυκλοφορούν ανενόχλητα στην αγορά, ακόμη και σε σημαντικές κλαδικές εκθέσεις εστίασης, όπου είναι διαθέσιμα από πλήθος εταιρειών — μεγάλων και μικρών.

Η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες χώρες στην ΕΕ που ενσωμάτωσαν, πριν από τέσσερα χρόνια, την Οδηγία για τα πλαστικά μιας χρήσης, με μια αρχική περίοδο επιτυχίας. Η συνέχεια, όμως, δεν ήταν το ίδιο εντυπωσιακή. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου, βρισκόμαστε στο ίδιο έργο θεατές: αντί να συζητάμε για πρόοδο, με έμφαση στην επαναχρησιμοποίηση, διαπιστώνουμε αδυναμία εφαρμογής ακόμη και των πιο βασικών διατάξεων.

«Όσο καθυστερεί η επιβολή του νόμου, τόσο αυτός απαξιώνεται στα μάτια των πολιτών — και τόσο περισσότερο εντείνεται η πλαστική ρύπανση. Πλέον δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την πολιτεία. Κάθε περαιτέρω καθυστέρηση δεν αποτελεί απλώς αμέλεια· επιβεβαιώνει έλλειψη πολιτικής βούλησης. Σε μια χώρα με τις ωραιότερες θάλασσες και ένα μαγευτικό φυσικό περιβάλλον, είναι αδιανόητο να ανεχόμαστε την ευθεία παραβίαση νόμων που αποσκοπούν στην προστασία τους. Οι λόγοι για τους οποίους ορισμένοι επιλέγουν να παρανομούν ακόμη και σε μεγάλες κλαδικές εκθέσεις ενδέχεται να εδράζονται σε άγνοια του νομοθετικού πλαισίου — κάτι που δεν αποτελεί ούτε ελαφρυντικό ούτε δικαιολογία», επεσήμανε ο Φώτης Κοκοτός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, πρόεδρος της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας ReHORECA Sustainability System και αναπληρωτής γενικός γραμματέας του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ).

Όπως αναφέρουν οι επαγγελματίες της αγοράς, η επιστροφή του παράνομου πλαστικού μέσω της κερκόπορτας των δήθεν «επαναχρησιμοποιούμενων» προϊόντων αποτελεί πραγματικότητα που υπονομεύει κάθε προσπάθεια πράσινης μετάβασης. Το καλαμάκι που βαφτίζεται «πολλαπλών χρήσεων» απλώς και μόνο επειδή αυξήθηκε ελαφρώς το πάχος του — χωρίς καμία ρεαλιστική πιθανότητα να πλυθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί — αποτελεί τον ορισμό του greenwashing και ευθεία καταστρατήγηση της Οδηγίας 2019/904.

Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει εκδώσει εγκυκλίους με τις οποίους η πρακτική αυτή κρίνεται ρητώς παράνομη και επισύρει κυρώσεις της τάξης του 10% του κύκλου εργασιών της επιχείρησης που τα διαθέτει στην αγορά. Η εγκύκλιος υπάρχει, ο νόμος υπάρχει — και παρ’ όλα αυτά, παραβιάζονται συστηματικά από εμπορικά συμφέροντα.

Η ανοχή στην παρανομία δεν μολύνει μόνο τις θάλασσες, αλλά “δηλητηριάζει” και την υγιή επιχειρηματικότητα. Εταιρείες που επένδυσαν έγκαιρα σε πιστοποιημένες βιολογικές λύσεις (π.χ. φυσικά κομποστοποιήσιμα υλικά), βρίσκονται εκτεθειμένες απέναντι στο χαμηλό κόστος του παράνομου πλαστικού, το οποίο κατακλύζει την αγορά χωρίς καμία συνέπεια. «Είναι πλέον σαφές ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη νόμων, αλλά η έλλειψη βούλησης για την επιβολή τους. Όσο το “ψευδο-reusable”πλαστικό παραμένει ατιμώρητο, η Ελλάδα θα συνεχίζει να πληρώνει πρόστιμα στην Ε.Ε., οι θάλασσές μας θα γεμίζουν μικροπλαστικά και οι επιχειρήσεις που επέλεξαν τον δύσκολο δρόμο της νομιμότητας θα αισθάνονται απροστάτευτες», υποστηρίζει η Έλενα Ανθή, ειδική σε βιώσιμες λύσεις στη βιομηχανία και στον τομέα διανομής προϊόντων.


Η θέση της SKG ECO SHOP: 

Από το 2010 παραμένουμε πιστοί στην προσφορά αποκλειστικά κορυφαίων, πιστοποιημένων κομποστοποιήσιμων λύσεων συσκευασίας από φυσικά υλικά. Συμφωνούμε απόλυτα με τις διαπιστώσεις του ρεπορτάζ του Νίκου Αβουκάτου: η πράσινη μετάβαση απαιτεί πολιτική βούληση, αυστηρούς ελέγχους και κυρίως ενημερωμένους καταναλωτές που δεν συμβιβάζονται με ημίμετρα.


Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Νίκου Αβουκάτου στο Greenagenda.gr